CẢM NHẬN SAU DỰ PHIÊN TÒA – VỤ ÁN LY HÔN TIỀN, TÌNH VÀ NƯỚC MẮT
Nếu không trực tiếp bước vào phòng xử án, có lẽ tôi sẽ không bao giờ hiểu hết vì sao nghề luật vừa đòi hỏi lý trí sắt đá, vừa khiến con người ta dễ rung động đến vậy. Hai lần được trực tiếp dự phiên tòa trong quá trình học việc tại Công ty Luật TNHH Hiền Phúc Hà Nội không chỉ cho tôi thêm trải nghiệm thực tiễn, mà còn đã để lại trong tôi những dư âm buộc tôi đối diện với chính mình, với những cảm xúc rất thật, những băn khoăn rất người, và những câu hỏi mà sách luật không thể trả lời thay, nhưng cùng dẫn đến một nhận thức chung: pháp luật không chỉ là hệ thống quy phạm khô cứng, mà trước hết là công cụ để con người tìm lại công bằng, nhân phẩm và cơ hội làm lại.
Phiên tòa đầu tiên tôi tham dự là một vụ tranh chấp ly hôn diễn ra tại Tòa án nhân dân Khu vực 4 Thành phố Hà Nội. Trước khi đến tòa, tôi từng nghĩ đây sẽ là một vụ việc tương đối quen thuộc trong thực tiễn xét xử. Nhưng ngay từ khi bước vào phòng xử án, tôi đã nhận ra mình đã đánh giá quá đơn giản. Không khí hôm đó không ồn ào, không căng thẳng theo kiểu đối đầu gay gắt, mà nặng nề, lặng lẽ, như thể ai cũng hiểu rằng phía sau hồ sơ vụ án là cả một cuộc hôn nhân đã đi đến điểm không thể hàn gắn. Một người mẹ già đã bán đi mảnh đất hương hỏa của gia đình – thứ gắn liền với ký ức và cội nguồn – để đưa tiền cho con với mong muốn con có một mái nhà ổn định nơi thành phố. Trong câu chuyện ấy, số tiền không chỉ là tài sản, mà là niềm tin, là tình thương, là sự hy sinh lặng lẽ của một người mẹ dành cho con trai mình. Thế nhưng, khi phía nguyên đơn – người vợ – trình bày rằng số tiền ấy đã “tiêu hết trong vòng một năm”, tôi chợt nhận ra có những tổn thương mà bản án dù đúng pháp luật đến đâu cũng khó lòng bù đắp.
Phiên tòa đã diễn ra căng thẳng hơn tôi tưởng. Nhiều lần phải tạm dừng. Có lúc, người con trai ấy, người chồng ấy đã bật khóc ngay tại phòng xử án. Người mẹ thì đã có lúc quá đau lòng dẫn đến vì lý do sức khỏe không thể tiếp tục ngồi lại, phải ra ngoài để bình tĩnh lấy lại hơi thở. Trong những khoảnh khắc ấy, tôi lần đầu tiên hiểu rằng không phải vụ án nào cũng có người thắng trọn vẹn, và không phải công lý nào cũng mang lại cảm giác nhẹ nhõm cho tất cả các bên.
Điều khiến tôi học được nhiều nhất trong phiên tòa này chính là cách làm nghề của luật sư hướng dẫn. Để đảm bảo sự công bằng của phiên tòa, luật sư trao đổi với thân chủ và hướng dẫn họ thực hiện quyền đề nghị thay đổi Thẩm phán chủ tọa phiên tòa. Sau đề nghị ấy, diễn biến phiên tòa chuyển sang một chiều hướng khác. Có một thời điểm đặc biệt, khi diễn biến phiên tòa trở nên gay gắt, luật sư đã rất bình tĩnh đưa ra các lập luận đanh thép, có chiến lược. Khoảnh khắc ấy, tôi thực sự khâm phục. Đó không phải là sự đối đầu, càng không phải nghi ngờ cá nhân, mà là cách một người luật sư bản lĩnh sử dụng đúng quyền tố tụng để bảo vệ sự khách quan, minh bạch của phiên tòa. Tôi nhận ra rằng, để dám đề nghị như vậy, người làm nghề phải vừa vững chuyên môn, vừa đủ tự tin vào sự trong sạch của chính mình.
Khi luật sư đặt câu hỏi, thấy thái độ của Nguyên đơn có thái độ bất hợp tác, luật sư không hỏi nữa mà chuyển sang hỏi đương sự, để dành sự xét hỏi nguyên đơn cho HĐXX và thẩm phán. Có lẽ đây cũng là chiến thuật của luật sư trong phần xét hỏi tránh căng thẳng không đáng có tại phiên Tòa. Sau đó, Viện Kiểm sát đặt câu hỏi tưởng chừng đơn giản nhưng lại xoáy sâu vào nguồn gốc số tiền, mục đích giao tiền và cách thức sử dụng đã khiến các mâu thuẫn trong lời khai của Nguyên đơn dần lộ rõ, Nguyên đơn lúng túng không trả lời được. Tôi ngồi phía dưới, lặng lẽ chứng kiến từng lớp sự thật được bóc tách. Đó là khoảnh khắc tôi hiểu thế nào là “cú chốt hạ” trong một phiên tòa hôn nhân gia đình, luật sư không cần lớn tiếng, không cần gay gắt để làm căng thẳng phiên tòa mà cần sự điềm đạm, chính xác, tình người để thuyết phục Hội đồng xét xử.
Kết quả xét xử cuối cùng đã xác định rõ bản chất sự việc: giao dịch giữa người mẹ và các bên là một giao dịch có điều kiện, gắn liền với mục đích cụ thể là mua nhà. Khi điều kiện không được thực hiện, hệ quả pháp lý tất yếu phải được đặt ra là vô hiệu và phải lại cho nhau những gì đã nhận. Khoảnh khắc Hội đồng xét xử tuyên án, tôi nhìn thấy luật sư hướng dẫn của mình khẽ thở phào. Đó không phải niềm vui của sự thắng thua, mà là cảm giác nhẹ lòng khi đã bảo vệ được lẽ phải, công bằng cho thân chủ.
Bài viết tác giả: Nguyễn Ngọc Nhật Anh – Sinh viên Đại học Luật Hà Nội – thực tập tại Công ty.
📞 THÔNG TIN LIÊN HỆ CHÍNH THỨC
CÔNG TY LUẬT TNHH HIỀN PHÚC HÀ NỘI;
📍 Địa chỉ trụ sở: Thôn 2, xã Nam Phù, thành phố Hà Nội
📍 Địa chỉ giao dịch: P428 – VP3, Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hà Nội
📞 Hotline tư vấn pháp lý: 0962 282 418
✉ Email: hienphuchn@gmail.com;
🌐 Website: hienphuclaw.com;
Tiktok: https://www.tiktok.com/@luatsu.hien?
